Stengelbasisrot in aardbei door Phytophthora cactorum

9 juli 2015 - Expertartikel

Phytophthora cactorum komt regelmatig voor in aardbei en is de veroorzaker van stengelbasisrot. De stengelbasis, ook wel rhizoom genoemd, vertoont bij doorsnijden dan plaatselijk een rood-bruinverkleuring. Planten kunnen verwelken en bij ernstige aantasting afsterven.

Eurofins Agro krijgt regelmatig aardbeienplanten binnen die aan deze ziekte lijden. Ze worden onderzocht door PlantDoctor Trudie Coenen. “Om te achterhalen wat de oorzaak is van de schade in het plantmateriaal, wordt in eerste instantie goed naar de symptomen in de plant gekeken”, vertelt ze. “Vervolgens worden er preparaten gemaakt en microscopisch beoordeeld. In geval van Phytophthora zijn er vaak oösporen in het aangetaste materiaal te vinden. De oösporen hebben een dikke wand en zijn goed te herkennen. Vervolgens wordt het monster met behulp van zogenoemde uitplaattechnieken en Q-PCR onderzocht op plantpathogene schimmels. Met behulp van uitplaattechnieken kan Phytophthora  spp. uit het plantmateriaal geïsoleerd worden En met behulp van  Q-PCR kunnen we de soort aangeven, in dit geval dus Phytophthora cactorum.”

Nieuwe ziekteverwekker met zelfde symptomen?

De laatste tijd wordt ook veel aandacht besteed aan de schimmel Pestalotiopsis spp.  Mogelijk zou het een nieuwe ziekteverwekker in aardbei zijn,  met dezelfde symptomen als veroorzaakt door Phytophthora cactorum. Ook Pestalotiopsis spp.  kan Eurofins Agro met behulp van uitplaattechnieken isoleren uit het plantmateriaal als het aanwezig is.  De schimmel geeft mooi wit schimmelpluis  op het uitplaatmedium (PDA), en vormt aecervuli (zwarte olieachtige druppeltjes) op het mycelium, waarin veel sporen (conidiën) kunnen zitten.

Trudie Coenen: “In aardbeiplanten met een rood-bruinverkleuring in het rhizoom vinden wij eigenlijk altijd Phytophthora cactorum. In een enkel geval vinden wij naast Phytophthora cactorum ook Pestalotiopsis spp.  We hebben een sterk vermoeden dat Phytophthora cactorum primair aanwezig is en Pestalotiopsis secundair.”

Goede afwatering

Onder vochtige omstandigheden kan Phytophthora zich via zoösporen (zwemsporen) verspreiden en wortels infecteren. Natte groeiomstandigheden bevorderen de aantasting. Om een besmetting te voorkomen of te beheersen is een goede afwatering volgens Trudie Coenen erg belangrijk. “Phytophthora kan ook oösporen vormen, dit zijn dikwandige sporen die jaren in de grond of besmet materiaal kunnen overleven.”

Het is belangrijk gezond uitgangsmateriaal en schone grond te gebruiken. Daarnaast kan gelet worden op de gevoeligheid van de rassen.