PlantDoctor: De juiste diagnose bij schade in het gewas

19 februari 2018 - Expertartikel

Een slecht groeiend gewas kan verschillende oorzaken hebben, bijvoorbeeld aantasting door schimmels of bacteriën of een tekort aan een bepaald nutriënt. Het stellen van de juiste diagnose is vakmanschap. Dat is het werk van de PlantDoctors van Eurofins Agro. Zij onderzoeken de zieke plant en stellen vast wat er aan de hand is.

Als een gewas afwijkend groeit of als de planten schade vertonen, is het goed om een specialist, zoals de PlantDoctor bij Eurofins Agro, het plantmateriaal te laten onderzoeken. Zo is op tijd ingrijpen mogelijk en kan meer schade worden voorkomen.

Eerste beoordeling

Eurofins Agro neemt zieke planten in bij het Horti Expert Center in Naaldwijk en bij het laboratorium in Wageningen. De monsternemers van Eurofins Agro kunnen ook aangetast plantmateriaal ophalen en afgeven aan de PlantDoctors.
Het eerste dat de PlantDoctor doet bij ontvangst van het materiaal, is de zieke planten goed bekijken. Vooral de wortels krijgen daarbij veel aandacht. Veel bovengrondse schadebeelden worden namelijk ondergronds veroorzaakt. Dit visuele onderzoek geeft een eerste aanwijzing of het om een schimmel-, bacterie-, aaltjes- of virusaantasting gaat of dat er sprake is van een gebrekziekte.
Vervolgens is microscopisch onderzoek bijna altijd standaard. In het geval van een primaire schimmelaantasting zijn er namelijk vaak sporen van schimmels in of op het materiaal zichtbaar. Zo krijgt de PlantDoctor een beter beeld van wat er aan de hand kan zijn.

In enkele gevallen kan de geur van het materiaal of een bacteriestroom die uit het materiaal komt, een aanwijzing  geven voor een bacterieaantasting. Ook waterige of doorzichtige vlekken op bladeren of stengels  kunnen op een bacterieaantasting duiden. Als het om een aantasting door plant parasitaire aaltjes gaat, zijn deze soms in het wortelmateriaal al microscopisch zichtbaar of geeft de wortelgroei een indicatie. Bij een virusaantasting zijn vooral de bladeren van een plant van belang. De vorm van de vlekken of strepen of misvormde bladeren geven dan een idee voor nader onderzoek. Tot slot kijken de PlantDoctors of zij insecten, mijten of eventuele andere organismen op het ingezonden plantmateriaal aantreffen.

Als er geen ziekte of plagen worden aangetroffen, kan een bemestingsprobleem de oorzaak zijn. Dit is onder andere te herkennen aan een afwijkende kleur van de bladeren, bladverbranding of gedrongen groei. Een dergelijk beeld kan echter ook optreden bij verkeerd gebruik van chemische middelen zoals groeiremmers en gewasbeschermingsmiddelen.

DNA Multiscan

De PlantDoctor kan aanvullend gebruik maken van de DNA Multiscan. Met name bij een beginnende aantasting is dit zinvol. De DNA Multiscan is een snelle routinematige analyse waarbij het plantmateriaal op de meest voorkomende plantpathogene schimmels en enkele plantpathogene bacteriën kan worden getest. Bij deze methode wordt in het laboratorium het DNA van de schadeverwekker aangetoond. Het onderzoek kan ook dienen als bevestiging van de eerste waarneming.

Er zijn verschillende pakketten DNA Multiscan. De keuze voor een bepaald pakket hangt onder andere af van het gewas. Voor aantonen van een schimmelaantasting zijn er pakketten voor aardbei, tomaat, komkommer, siergewassen, bloembollen, houtige gewassen, glasgroenten en vollegrondsgroenten. Daarnaast is er een beperkt pakket voor gewassen op substraat, de zogenaamde Previscan. Voor het aantonen van  bacteriën is een DNA-Multiscan voor  Erwinia’s  en Pseudomonaden beschikbaar.

Samenvatting

Vaak bestaat er onduidelijkheid over de oorzaak van een probleem in de teelt. De PlantDoctors van Eurofins Agro gebruiken geavanceerde technieken om zo snel mogelijk de oorzaak van het probleem te achterhalen. De PlantDoctor maakt een keuze voor onderzoek of voert meerdere onderzoeken uit om de juiste diagnose te kunnen stellen. Hieronder valt een aantal analyses: DNA Multiscan, uitplaattechnieken, aaltjesonderzoek, virusonderzoek, bemestingsonderzoek, insecten en mijten. Voor het stellen van een diagnose is het altijd zinvol om tijdig, voldoende plantmateriaal op te sturen.

Meer weten? Neem contact op met horti@eurofins-agro.com