Drie onmisbare analyses op een glastuinbouwbedrijf

19 februari 2018 - Expertartikel

Een schoon teeltsysteem is de basis van een gezonde en succesvolle teelt. Eurofins Agro kan op meerdere punten uw systeem checken. Drie metingen zijn onmisbaar: de check op microleven, residuen en natrium.

In de toekomst is het steeds belangrijker om te weten wat er in uw teeltsysteem aanwezig is. Niet alleen wordt de wetgeving steeds strenger. Ook het bestrijden van ziekten en plagen wordt lastiger omdat er minder middelen beschikbaar zijn. Bovendien wil de consument een schoon geteeld product. Door op verschillende punten op uw bedrijf te meten, kunt u de juiste maatregelen treffen. De oude volkswijsheid ‘meten is weten’ geldt meer dan ooit. Eurofins Agro biedt verschillende analyses die u inzicht geven. Drie daarvan zijn onmisbaar voor een zuiver resultaat.

Microleven

Het  drainwater wat gerecirculeerd wordt, wordt op veel bedrijven ontsmet om schadelijke micro-organismen af te doden. Veel telers gaan er vanuit dat de investering in de ontsmettingsapparatuur een garantie is voor succes. Toch is dat niet altijd het geval. Een OntsmetterCheck geeft inzicht in de werking van de apparatuur.
In de watermonsters die Eurofins Agro afgelopen jaar heeft ontvangen voor een OntsmetterCheck blijkt dat in bijna 40% van de monsters het aantal kolonievormende eenheden (kve) per ml groter is dan 500. Bij 30% van de monsters was deze zelfs hoger dan 1.000. Het aantal kve per ml geeft aan hoeveel levende schimmels en bacteriën in het water aanwezig zijn

Volgens Jan Hardeman, Accountmanager Horticulture, bij Eurofins Agro is er een aantal oorzaken voor deze hoge waardes: “Zo kan het zijn dat de UV te weinig afdoding geeft door de lage transmissie van het water. Daarnaast kan de instelling van het apparaat niet juist zijn of wordt er onvoldoende onderhoud gepleegd.” De hoge waardes kunnen trouwens ook worden veroorzaakt door verkeerde bemonstering (verkeerde plek of niet steriel).

Hardeman: “Ons advies is om minimaal vier keer per jaar een OntsmetterCheck te laten uitvoeren. Neem een monster vóór en direct na het kraantje en laat die uitvoeren door één van onze monsternemers.”

Naast de OntsmetterCheck kan een DNA Multiscan worden uitgevoerd van het vuile drainwater. Deze analyse geeft  informatie over welke bacteriën en/of schimmels aanwezig zijn in uw teelt. De DNA Multiscan kan in heel lage concentraties deze micro-organismen aantonen. Tabel 1 geeft een overzicht van de schimmels die vaak worden aangetroffen in het drainwater. Daarbij moet worden opgemerkt dat een aantal daarvan (zoals Pythium spp. en Fusarium spp.) veelal geen primaire ziekteverwekkers zijn.  Het is dus belangrijk om de resultaten van een DNA Multiscan op de juiste manier te interpreteren om te besluiten of er doeltreffende maatregelen nodig zijn.

Tabel 1: Schimmels in drainwater en substraat in 2.000 monsters (Bron: Eurofins Agro 2018).

schimmel  Pythium spp. Fusarium spp. Phytophtora spp. Trichoderma spp. Fusarium oxysporum Botrytis cinerea Pythium dissotocum Fusarium solani Alternaria spp.
% monster 60 53 36 31 31 28 26 25 22

 

Pesticiden

Het voorkomen van residuen van pesticiden is noodzakelijk. Residu kan naast eigen gebruik ook afkomstig zijn van andere bronnen:

Eurofins Agro heeft een ZuiveringsCheck ontwikkeld. Hiermee zijn ruim 700 pesticiden in zeer lage concentraties aan te tonen. “We zien dat steeds meer klanten de ZuiveringsCheck laten uitvoeren”, vertelt Hardeman. “Bijvoorbeeld van het oppervlaktewater rondom het bedrijf in relatie tot de drain. Dit om aan te tonen dat eventueel residu niet van hun bedrijf afkomstig is.”

Natrium

Het Lozingenbesluit dat begin dit jaar van kracht is geworden, stelt nieuwe eisen aan de natriumgehaltes in het gietwater. Voorheen werd er geloosd als er te veel natrium aanwezig was. Te hoge concentraties kunnen verschillende teeltproblemen veroorzaken:

De maximale grenzen voor natrium zijn in het verleden voor een aantal hoofdgewassen vastgesteld (Tabel 2). Op dit moment doet Wageningen UR Glastuinbouw verder onderzoek om te kijken of er hogere grenzen mogelijk zijn zonder productieverlies optreedt en  naar de ruimte die er zit tussen minimale EC die plant nodig heeft om alle voeding aan te bieden en optimale EC voor optimale gewaskwaliteit. Ook wordt er gekeken naar het effect van een aangepaste K-, Ca- en Mg-verhouding op de Na-opname. De mogelijkheden van het zogenaamde ‘split root system’ worden ook onderzocht. Hierbij krijgt de ene helft van de wortels de normale voeding, de andere het te spuien water met oplopend Na-gehalte.

Tabel 2: Maximaal toelaatbare natriumgehaltes (Bron: Akzo Nobel, Eurofins Agro, NMI, Geerten van der Lugt en YARA 2016).

gewas tomaat paprika aubergine komkommer meloen  roos   gerbera  orchidee
Na-gehalte
(maximaal mmol/liter)		 6 6 6 6 6 4 4 1

 

Eurofins Agro kan het natriumgehalte in water analyseren. Uit de analyse van watermonsters in 2017 bleek dat de gehaltes sterk kunnen variëren (Tabel 3).

Tabel 3: Het natriumgehalte in 3.000 watermonsters (Bron: Eurofins Agro 2018).

soort water oppervlaktewater bronwater osmosewater leidingwater drainwater
Gemiddele
Na in mmol/l		 2,8 3,4 0,4 2,9 2,8
Laagste Na in mmol/l  <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1
Hoogste Na in mmol/l 40,3 85,1 4,1 7,1 22,0

 

Als blijkt dat er te veel natrium in het water zit, kunnen maatregelen worden genomen. “Denk aan schoon uitgangswater, natriumarme meststoffen, minder ontsmettingsmiddelen (NaClO), omgekeerde osmose of een apparaat instelleren waarmee natrium selectief is te verwijderen”, aldus Hardeman. “Regelmatig het uitgangswater analyseren is van groot belang. Bij bijvoorbeeld onvoldoende regenwater in een droger seizoen zal er overgeschakeld worden op ander water wat mogelijk een hoger natriumgehalte kan hebben. Daarnaast kan het bicarbonaat cijfer ook anders zijn zodat de zuurdosering aangepast dient te worden.”

Hij besluit: “De analysemethoden van Eurofins Agro dragen bij een grotere teeltzekerheid. Nauwkeurig inzicht helpt een teler om betere beslissingen te nemen. Wij adviseren daarom om regelmatig in ieder geval deze drie analyses te laten uitvoeren.”

Meer weten? Neem contact op via horti@eurofins-agro.com