Chalara elegans veroorzaker zwart wortelrot
3 februari 2015 - Expertartikel
De schimmel Chalara elegans (Thielaviopsis basicola) is de veroorzaker van zwart wortelrot en heeft een grote waardplantenreeks. In dit artikel zetten we de belangrijkste eigenschappen van deze plantenziekte voor u op een rij en aanbevelingen in het geval u te maken heeft met deze schimmelsoort.
Waaraan is Chalara elegans te herkennen?De wortels van de planten worden bruin of zwart, vaak zijn het de uiteinden van worteltjes, maar het kunnen ook zwarte plekken in de wortels zijn. Soms blijft alleen de centrale cilinder nog over, de buitenkant is dan van de wortel losgelaten. Ook kunnen wortels gedeeltelijk afgerot zijn of heeft de plant maar weinig wortels.
IIs deze schimmel ook bovengronds te herkennen?Bovengronds kan de plant groeiachterstand vertonen, bladverkleuring (chlorose) en in enkele gevallen ook verwelking. De gevoeligheid van de plant is onder andere afhankelijk van het gewas, de cultivar, de aanwezige populatie van de schimmel in de grond en de tijd van infectie.
Hoe vindt de besmetting plaats?
De schimmel kan gemakkelijk jonge planten, zaailingen, of verzwakte planten infecteren. Zeker als er wondjes in de wortels aanwezig zijn, bijvoorbeeld door aanwezigheid van plantparasitaire aaltjes, is infectie voor deze schimmel nog gemakkelijker. Wilt u weten of en welke aaltjessoorten er op uw bedrijf aanwezig zijn? Met AaltjesAlert kunt u dit onderzoeken.
Wat zijn waardplanten voor Chalara elegans?
Enkele bekende voorbeelden van waardplanten zijn skimmia, buxus, sla, peen, koriander maar ook vinca, lisianthus, petunia, viooltjes en pioenroos.
Is Chalara elegans gemakkelijk te diagnostiseren?
Chalara elegans vormt twee soorten sporen: endosporen en chlamydosporen. Chlamydosporen zijn overlevingsstructuren met een stevige wand. Ze bevatten melanine en zijn daardoor donker gekleurd. Deze chlamydosporen zijn erg groot en bij aanwezigheid in de wortels goed herkenbaar. Een snelle diagnose van deze schimmel in de wortels is dus goed mogelijk. De chlamydosporen kunnen in de grond achterblijven en lang overleven (ongeveer 5 jaar).
Endosporen worden in grote aantallen gevormd, ze zijn veel kleiner dan de chlamydosporen en minder gemakkelijk op te merken. Ze kunnen via de lucht, stof en met het water (drainwater) verspreid worden. Ze kunnen enkele maanden overleven.
Tips bij Chalara elegans in de grond
Omdat de schimmel vaak jonge en zwakke planten aantast is het van belang de groeiomstandigheden van de planten te optimaliseren, waardoor ook de weerbaarheid van de planten toeneemt. Het is onder andere belangrijk te zorgen voor een goede afwatering . Om Chalara elegans in de grond onder controle te houden is het mogelijk de grond te stomen.
Hygiënemaatregelen:
- Gebruik schoon zaad
- Bij gebruik van containers, potjes of kratten is het van belang schoon materiaal te gebruiken. In gebruikt materiaal kunnen sporen achtergebleven zijn, waardoor een nieuwe bron van infectie aanwezig is. Omdat de schimmel ook via de lucht ( met het stof ) verplaatst kan worden, is het belangrijk dat opgeslagen schone spullen hierdoor niet besmet raken. Het beste is de schone spullen in een andere ruimte op te slaan.
- Ook machines en gereedschap dienen schoon te zijn, deze kunnen nadat ze in een besmet veld zijn gebruikt de schimmel verspreiden.
- Bij aanwezigheid van besmette grond is het belangrijk te voorkomen dat deze grond verplaatst of verspreid wordt. Houd de vloer in de kas daarom schoon; besmette grond kan met de schoenen mee verplaatst worden.
- Daarnaast blijkt dat ook de varenrouwmug , zowel larven als de volwassenen, de schimmel kunnen verspreiden. Dus is het belangrijk de varenrouwmug onder controle te houden, mogelijk door niet te nat te telen.
Voor een juiste diagnose, stuur plantmateriaal naar de PlantDoctor van Eurofins Agro.
